menu


Warning: Parameter 1 to modMainMenuHelper::buildXML() expected to be a reference, value given in /var/www/g41837/korteweg.org/HTML/libraries/joomla/cache/handler/callback.php on line 99

zoeken

Flakkee

Van Flakkee stamt de Flakkeesse tak van de familie Korteweg. Hier een korte beschrijving van het onstaan en de geschiedenis van Flakkee. De tekst is van uit de inleiding van het boek "Goeree-Overflakkee in oude ansichten" van Th de Waal uitgegeven in 1969.

Korte historie van Goeree-Overflakkee

Het eind Goeree-Overflakkee - thans schiereiland - is letterlijk aan de zee ontworsteld. Behalve de kop van Goeree (ouderen noemen dit "geschaepe" grond) is het land uit "aanwas ontstaan. Op het schetskaartje staat hoe het er omstreeks 1300 uit zag. In de eerste en tweede eeuw na Christus waren er bij Goeree Romeinse nederzettingen, waarvan bij opgravingen tal van gebruiksvoorwerpen zijn gevonden, die in het Streekmuseum te Sommelsdijk te zien zijn.

Flakkee


Het oudste gedeelte is de polder Diepenhorst, waarin het dorp Ouddorp is ontstaan. In een oorkonde van 1165 wordt dit gemeld als "Terram in Westforii". Hugo de Groot deelt in een van zijn brieven mede dat Goeree reeds in 1140 wordt genoemd; in 1320 verkreeg deze plaats al stadsrechten. Ten zuidoosten van Westvoorne lagen 14 schorren of slikken, die geëxploiteerd werden om zout en turf te winnen. Om invloeiing tegen te gaan werden er kaden om gelegd; een vijftal polders vormden later de kernen voor het toekomstige eiland.

  1. De polder Dirksland werd in 1416 bedijkt; Oud-Meliszand in 1480.
  2. Aan de indijking van de polder Oud-Herkingen werd in 1420 begonnen; deze polder vloeide telkens in. Een herdijking in 1483 en 1575 had ook geen succes; eerst in 1604 wist men het watergeweld te beteugelen.
  3. De polder Oudeland en Oude Tonge (de gorzen Grijsoord, Duivenwaard en Die Tonghe) werd in 1438 bedijkt; de polder het Noordland, waarin Nieuwe Tonge ligt, in 1461.
  4. De bedijking van de gorzen Middelharnis, Sommelsdijk en Duivenwaard vond binnen één ringdijk in 1465 plaats; de polder "Die Stad" in 1528.
  5. De platen Galathee, Oelkensplate en Den Bommel werden in 1481 ter bedijking uitgegeven; Ooltgensplaat werd reeds in 1483 voltooid en de polder Den Bommel slaagde in 1530.


Door inpoldering van de Adriana-polder en de Eendrachtspolder in 1780 werden de beide eilanden Goeree en Overflakkee verenigd. Stellendam is de jongste plaats op het eiland. Bij de bedijkingen werd bepaald, dat er een kerk moest worden gesticht waaromheen zich de woonkernen vormden. De kerken op Flakkee zijn dan ook de ouste bouwwerken, daterend uit het begin van de 15e eeuw.Vrijwel alle Flakkeese dorpen vertonen hetzelfde bouwschema; "een welbetimmerde dijk", zoals dit in oude annalen wordt genoemd - de dijk werd met het oog op overstromingen het eerst bebouwd en bewoond. Loodrecht daarop volgde een Voorstraat met een dubbele rij huizen en aan het eind daarvan de kerk en het kerkhof, omgeven door een ringvormige gracht. Helaas zijn deze sierlijke kerkgrachten op twee na verdwenen; alleen die rondom de kerk te Dirksland en te Nieuwe Tonge zijn nog in tact. Bijna ieder dorp op Goeree-Overflakkee heeft zijn haven; indertijd dienstig voor de visserij en voor de verscheping van landbouwproducten.



Ooltgensplaat, Kerkgracht

De in 1929 gedempte kerkgracht in Ooltgensplaat, genaamd Kerkring. In het eerste huis links woonde W. Korteweg. Vermoedelijk Willem 7.2.4.2.4.5.4, bakker/koopman, geb. 1873.


Naast landbouw en visserij ontwikkelde zich van lieverlede ambachtsnijverheid en winkelnering. Men leefde wel in het isolement door het water, maar toch ontwikkelde zich het culturele leven door rederijkerskamers, Schuttersdoelen, enz. Later kreeg het "Nut" zijn bibliotheken; er waren ook christelijke leesgezelschappen, op godsdienstig gebied kwam het verenigingsleven en de "ziengscholen" maakten grote opgang. Ook aan het onderwijs
werd meer aandacht geschonken; er werden scholen gebouwd en vóór de gelijkstelling bij het onderwijs kwamen er in ieder dorp met grote opoffering uit eigen middelen bijzondere scholen. Aan de boerenzoons werden landbouwcursussen gegeven; de kunstmest bracht grotere opbrengsten. In 1902 werd de Ambachtsschool gesticht en de Rijks-HBS kwam in 1917 tot stand. Een lagere landbouwschool werd in 1927 geopend. Middelharnis werd het centrum voor uitgebreid en hoger onderwijs.

Door de stoombootveerdiensten kwamen in het begin van de 20e eeuw betere verbindingen. In 1909 kwam de stoomtram (RTM) op het eiland, waardoor er meer communicatie kwam met de "overkant".  Foto (A. Dijkers).


Flakkee

Een normale scene van de RTM in de jaren '50. Iemand die mee wil maakt dat kenbaar door een stuk stof (zakdoek?). Lokomotief nummer 57 bij de halte Biert, 21 januari 1956.


Op vele terreinen viel in het begin van 1900 een krachtige activiteit waar te nemen; er kwamen stichtingen voor onderlinge hulp, gezinszorg, later dorpshuizen en speeltuinen. In 1932 kon door een groot legaat te Dirksland een ziekenhuis worden geopend; in 1934 een Waterleidingbedrijf. Een gasfabriek was er al in het begin van de 20e eeuw, althans voor Middelharnis en Sommelsdijk; een uitkomst was het elektriciteitsbedrijf EMGO, in 1930, waardoor de petroleumlampen verdwenen. Een geweldige inzinking kwam in de dertiger jaren. Nauwelijks was men daar overheen toen de Tweede Wereldoorlog kwam; de Duitse bezetting stuurde alles in de war. Door inundatie werden de akkers onder water gezet en een groot deel van de bevolking moest evacueren. Na de oorlog werd met kracht aan de wederopbouw gewerkt, de energieke bevolking wist binnen enkele jaren de verloren welvaart te herwinnen. In 1953 werd het eiland door een ontzettende vloedramp getroffen, het werd bijna geheel verzwolgen. Honderden mensen en veel vee verdronken en de materiële schade beliep vele miljoenen. De hulp uit het gehele land was voortreffelijk; de dijken konden in korte tijd hersteld en de dorpen herbouwd worden en binnen enkele jaren had het zwaar getroffen eiland weer zijn vorige welvaart terug. Door deze ramp kwam de regering tot een spoediger besluit om te zeearmen af te sluiten; in 1964 werd de Haringvlietbrug voor het verkeer met de vaste wal opengesteld en in 1965 bracht de Grevelingendam de verbinding met Zeeland.
.......
Middelharnis, aug. 1969, Th. De Waal

Aanvulling:
1. Goeree-Overflakkee werd geheel veilig tegen stormvloeden bij de sluiting van de Philipsdam in 1987.
2. De heer De Waal schept een wel wat optimistisch beeld als hij het over welvaart heeft. Buiten landbouw, visserij (haven van Stellendam) en recreatie (Ouddorp) zijn er nauwelijks bronnen van bestaan op het eiland. Er is daarom al sinds het eind van de 19e eeuw een omvangrijke migratie naar Rotterdam, Dordrecht, e.o. en emigratie.

 
Familie Korteweg, Powered by Joomla!; Joomla templates by SG web hosting